بررسی فقهی تأثیر حیثیت بر فرآیند دادرسی مدنی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 محمد یزدی نیاپور، دانشجوی دکتری، حقوق خصوصی، (تهران، خیابان ولی عصر، بالاتر از میدان ولی عصر، خیابان دانش کیان، پلاک ۲۶، دانشگاه

2 محمد حسین بیاتی، دکتری، فقه و مبانی حقوق، تهران، خیابان ولی عصر، بالاتر از میدان ولی عصر، خیابان دانش کیان، پلاک ۲۶، رئیس دانشگاه عدالت

3 دانشیار گروه حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

چکیده

در بسیاری از دادرسی‌های مدنی، حیثیت افراد در معرض خطر است. از آنجا که حیثیت از آثار فردی و اجتماعی فراوانی برخوردار است و شرع اهتمام به حفظ حیثیت افراد دارد و با توجه به سایر ادله و قواعد در فقه؛ مانند: قاعدۀ لاضرر، رعایت مصلحت أهم در روند دادرسی و ... و از آنجا که ادلۀ عدم تاثیر حیثیت مانند: نهی از تأخیر در اجرای حکم و محترم نبودن آبروی محکوم علیه و... تمام نمی باشد، اثبات می‌گردد که اگر روند معمول دادرسی، منجر به آسیب دیدن آبروی فرد یا افرادی شود، بر قاضی لازم است در چارچوب و تحت ضابطۀ مشخص، دادرسی را به گونه‌ای هدایت کند که مانع آسیب حیثیتی گردد. در صورتی که امکان جلوگیری از این آسیب نباشد، با توجه به تزاحم لزوم دادرسی و لزوم حفظ حیثیت، لازم است بر اساس قاعده تزاحم عمل نماید؛ این قاعده در برخی موارد اقتضای تقدم دادرسی را دارد و در برخی موارد مقتضی حفظ تقدم حیثیت است.

کلیدواژه‌ها