قمه‌زنی در دلالت دو قاعده «لاضرر» و «نفی عسر‌و‌حرج»

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

مدیر گروه فقه و معارف- جامعه المصطفی (صلی الله علیه و آله) - واحد اصفهان

چکیده

چکیده
هر امری در فقه اسلامی می‌تواند محکوم به دو حکم اولی و ثانوی شود. از حکم اولیِ موضوعات در این مقاله همان‌طور که مصطلح است، به حکم ذاتی تعبیر می شود. مسئله قمه‌زنی و تطبیر در نظر برخی، از شیوه‌های سوگواری امام حسین علیه‌السلام است و در نظر برخی دیگر از شعائر به حساب نمی‌آید. طبعاً هر امری که بخواهد جزء شعایر حسینی قرار گیرد باید جواز شرعی آن اثبات شده باشد. به‌طورکلی دو نگرش فقهی نسبت به مسئله قمه‌زنی و تطبیر مبنی بر جواز و حرمت ذاتی شکل گرفته است. دو طرف، ادله چندی بر این مسئله اقامه نموده‌اند. قائلین به حرمت ذاتی به چند دلیل تمسک کرده‌اند. بررسی تمامی ادله قائلین به حرمت ذاتی از حوصله این مقاله خارج است و لذا تنها دو قاعده فقهی «لا ضرر» و «نفی عسر‌و‌حرج» که عمده‌ترین دلیل می‌توانند باشند مورد توجه قرار گرفته است. نتیجه حاصل از بررسی دو قاعده فوق در این کوتاه‌نوشت آن است که نمی‌توان از دو قاعده فوق برای تحریم ذاتی قمه‌زنی و تطبیر استفاده نمود؛ هرچند تحریم قمه‌زنی به حکم ثانوی مستند به ادله‌ی دیگر، قابل انکار نیست.

کلیدواژه‌ها